Gujeolpan (구절판) Tinh hoa ẩm thực Hàn Quốc

378

Vừa trau chuốt công phu, vừa tao nhã nhẹ nhàng, Gujeolpan luôn là niềm tự hào trong thực đơn món ăn hoàng gia của xứ sở kim chi.

Gujeolpan (구절판) vốn là một món ăn hoàng gia được giới quý tộc Hàn Quốc ở các vương triều ngày xưa vô cùng ưa thích. Vẻ đẹp của món ăn từ cách bày biện chỉn chu tinh tế cùng những bản màu hài hòa dễ chịu sẽ ngay lập tức chinh phục người thưởng thức từ cái nhìn đầu tiên. Không chỉ thế, Gujeolpan còn khéo léo khắc họa cả những dấu ấn riêng biệt của văn hóa ẩm thực quê hương – những đặc trưng không thể trộn lẫn với một nền văn hóa ẩm thực nào khác.

Tên gọi của Gujeolpan là sự kết hợp của ba chữ hanja: gu (구) là “chín”, jeol (절) là “phần” và pan (판) là “khay”. Món ăn được bày trí trong một khay gỗ có 9 phần hình bát giác, gồm 8 phần xung quanh và một phần trung tâm khay gỗ. Các loại thực phẩm khác nhau sẽ được phân chia hài hòa cho các khay. Trung tâm của khay là một hình bát giác nhỏ sẽ đựng những chiếc jeon mỏng hình tròn, có thể là màu trắng hoặc xanh, vàng… tạo nên một khay thức ăn vô cùng đẹp mắt.

Bên cạnh các nguyên liệu đa dạng từ thịt, hải sản cho đến nhiều loại rau khác nhau, người thưởng thức còn thường chú ý đến những chiếc bánh jeon được chế biến thật khéo léo. Vỏ bánh dùng để cuốn Gujeolpan là một loại jeon(전) được làm từ bột mỳ có tên gọi đầy đủ là miljeonbyung (밀전병). Kết hợp cùng với một số nguyên liệu khác như bột khoai tây hay trứng gà, từng miếng miljeonbyung vừa mềm mại vừa nhẹ nhàng, tao nhã.

Nước chấm của Gujeolpan cũng rất được chú trọng. Nước sốt hạt thông với nhiều thành phần như hạt thông, mù tạt vàng, giấm, nước lê… vừa lành mạnh lại vừa có hương vị độc đáo ngon miệng. Ngày nay, những người đầu bếp Hàn Quốc đôi khi còn chuẩn bị thêm một số loại nước chấm khác như nước tương pha thêm ớt và hành hay tương ớt chua cay để phục vụ khẩu vị đa dạng của người thưởng thức.

Khi dùng món ăn này, người Hàn chỉ lấy các nguyên liệu với lượng vừa phải nhưng đầy đủ tất cả các loại. Nếu cho quá nhiều nguyên liệu, món ăn sẽ không còn giữ được sự tinh túy và hài hòa vốn có. Người ăn sẽ đặt các nguyên liệu nhẹ nhàng vào bánh cuốn rồi cuộn tròn lại, sau đó rưới một chút nước chấm lên bề mặt và thưởng thức. Những cuộn bánh trông vô cùng đơn giản nhưng là cả một sự hòa quyện tuyệt vời.

Điểm đặc biệt và ấn tượng đầu tiên của Gujeolpan đến từ khay thức ăn có 9 ngăn và sự kết hợp của đúng 9 nguyên liệu trong một món ăn. Trong văn hóa châu Á cũng như Hàn Quốc, số 9 luôn là biểu tượng của sự sung túc và hòa hợp. Gujeolpan bằng cách tạo ra sự hài hòa giữa màu sắc, kết cấu và chất dinh dưỡng đã thể hiện trọn vẹn ý nghĩa đó. Một khay thức ăn tươm tất với 9 nguyên liệu phong phú đa dạng mang ý nghĩa mong ước cho cuộc sống no đủ, hạnh phúc, một hình ảnh thịnh vượng cho quốc gia. Món ăn không chỉ mang vẻ đẹp hình thức đơn thuần, trái lại còn gửi gắm cả hy vọng và linh hồn của văn hóa ẩm thực đất nước mình.

Gujeolpan còn thể hiện rõ dấu ấn về triết lí ngũ sắc obangsaek (오방색) trong ẩm thực Hàn Quốc. Các nguyên liệu của gujeolpan rất đa dạng và có thể được biến tấu, thay đổi theo mùa, nhưng lúc nào cũng phản ánh đầy đủ 5 màu sắc truyền thống của văn hóa Hàn Quốc: trắng, đen, đỏ, vàng, xanh. Triết lí ngũ sắc này vừa đem lại sự cân bằng âm dương lẫn vạn vật, đại diện cho hy vọng lẫn tuổi thọ, đồng thời còn tạo ra những món ăn tốt cho sức khỏe. Đó cũng là lý do mà Gujeolpan được xem như một trong những tinh hoa xuất sắc nhất của ẩm thực Hàn Quốc.

Hiện tại, Gujeolpan dần dần trở thành một món ăn quen thuộc hơn và được biến tấu sáng tạo với nhiều hình thức bày đĩa và nguyên liệu mới mẻ. Món ăn này thường được phục vụ trong những ngày lễ truyền thống như Tết nguyên đán hay các dịp đặc biệt khác. Tuy nhiên, dù có được cách điệu như thế nào, người Hàn vẫn khéo léo giữ trọn được tinh thần văn hóa truyền thống của Gujeolpan – một món ăn tinh tế như chính vẻ đẹp của ẩm thực xứ Hàn.